AAN HET EINDE VAN DE REIS…

maart 18, 2015 4:18 pm Gepubliceerd door

Tussen 1 januari en half oktober 2013 zijn in ons land 15.279 wilsverklaringen voor euthanasie geregistreerd. Dat is nu al meer dan het recordaantal van 12.728 registraties in 2012. Vermoedelijk zal de teller eind 2013 op 18.000 staan, anderhalf keer zoveel als vorig jaar. Volgens ‘De Zondag’ kan het hoge aantal registraties verklaard worden door een groeiend bewustzijn bij de bevolking over het levenseinde”.

Bovenstaand artikeltje bevestigt wat wij in de dagelijkse ziekenhuispraktijk ervaren: steeds meer mensen denken bewust na over het einde van hun leven. Vanuit een verlangen naar wat voor hen een waardig levenseinde kan zijn, geven zij aan wat zij willen, en vooral ook wat zij ‘niet willen’.

Ondanks het feit dat er maatschappelijk meer over gesproken wordt en ook de media er grotere aandacht aan besteed, is er nog heel veel onduidelijkheid en bestaan er nog steeds misverstanden over alles wat met mogelijke beslissingen aan het levenseinde te maken heeft.Vandaar dat wij het als redactie belangrijk vonden om alles eens op een rijtje te zetten om op die manier meer duidelijkheid te scheppen waar nodig. In onderstaande willen wij dan ook een overzicht geven. Enerzijds van de verschillende medische beslissingen aan het levenseinde. Anderzijds willen wij ook kort de verschillende bestaande wilsverklaringen schetsen.

In de periode na het goedkeuren van de euthanasiewet, werd al vlug duidelijk dat er heel wat misverstanden waren rond alles wat met het levenseinde te maken had. Om meer duidelijkheid te scheppen, ontwikkelde de Federatie Palliatieve Zorg Vlaanderen haar begrippenkader.  We zetten de drie groepen van medische beslissingen aan het levenseinde, zoals geformuleerd door de Federatie, op een rijtje:

 

1   Afzien van curatief of levensverlengend handelen

  • Behandel- of niet behandelbeslissingen: op elk moment in een ziekteproces kan beslist worden of het zinvol is om een behandeling op te starten, een behandeling verder te zetten of om deze te stoppen wanneer deze niet meer zinvol is.
  • Weigering van behandeling: als patiënt kan je steeds een behandeling weigeren, ook al zou deze zinvol zijn
  • Pijn- en symptoomcontrole
    • Pijnbestrijding: het bestrijden van pijn- en/of andere symptomen die de kwaliteit van leven verminderen is een prioriteit in de palliatieve zorg
    • Palliatieve sedatie: wanneer pijn of andere symptomen niet onder controle raken, kan palliatieve sedatie – waarbij het bewustzijn van de patiënt zoveel als nodig verlaagd wordt – de enige oplossing zijn
  • Levensbeëindigend handelen
    • Euthanasie: het levensbeëindigend handelen door een derde op verzoek van een patiënt. Euthanasie is in ons land wettelijk geregeld.
    • Hulp bij zelfdoding: levensbeëindigend handelen waarbij de patiënt zelf het lethaal middel inneemt. Deze vorm van levensbeëindigend handelen is in ons land niet wettelijk geregeld.
    • Levensbeëindiging zonder verzoek: waarbij een arts niet-proportioneel de medicatie (bijvoorbeeld morfine) gaat opdrijven om het levenseinde te bespoedigen.

 

 

Het volledige begrippenkader is in detail na te lezen op de website van de Federatie: www.palliatief.be.

Ook wat de verschillende soorten wilsverklaringen betreft, zien mensen door het bos soms de bomen niet meer. In ons land maken we onderscheid tussen 5 verschillende soorten wilsverklaringen:

  • De wilsverklaring euthanasie
  • Hiermee geef je aan euthanasie te willen als je zelf je wil niet meer kan uitdrukken
  • Deze geldt enkel bij een onomkeerbaar coma (en dus niet bijvoorbeeld bij dementie)
  • De wilsverklaring euthanasie moet mede ondertekend worden door 2 getuigen (waarvan 1 geen materieel belang heeft bij het overlijden)
  • Is 5 jaar geldig
  • Kan vrijblijvend geregistreerd worden op de gemeente
  • Is niet afdwingbaar: een arts kan niet verplicht worden euthanasie uit te voeren
  • De negatieve wilsverklaring
  • Hiermee geef je aan welke behandelingen of onderzoeken je niet meer wil wanneer je zelf je wil niet meer kan uitdrukken
  • Getuigen zijn niet nodig
  • Er is geen registratie op de gemeente mogelijk
  • Is onbeperkt geldig
  • Is afdwingbaar

 

3      Wilsverklaring voor orgaandonatie: in België is in principe iedereen orgaandonor. Aangezien er op het levenseinde, omwille van het emotionele van het gebeuren, toch nog problemen kunnen optreden is het best een wilsverklaring voor orgaandonatie op te stellen en deze te laten registreren op de gemeente.

 

4      Wilsverklaring over de uitvaart: op deze manier kan je zelf de modaliteiten van je uitvaart vastleggen. Deze wilsverklaring kan vrijblijvend geregistreerd worden op de gemeente.

 

5      Wilsverklaring schenking lichaam aan de wetenschap: dit is een contract tussen uzelf en de medische faculteit aan welke u uw lichaam schenkt. Registratie op de gemeente is niet mogelijk.

 

Meer informatie kan je terugvinden op volgende websites:

 

In een volgend nummer komen we op dit thema terug.

 

Nancy Criel

Dit bericht is geschreven door user